مقامات صوت و لحن

آموزش, صوت و لحن

در تلاوت قرآن کریم، از هفت مقام اصلی و گوشه های آنها استفاده می شود که بصورت خلاصه در عبارت «صنع بسحر» گنجانیده شده اند.

ص ،مخفف مقام صبا

ن ،نهاوند

ع ،عجم

ب ،بیات

س ،سه گاه

ح ،حجاز

ر، رست

می باشند.

هر چند که باید گفت که بعضی مقام چهارگاه را هم مقام مستقلی دانسته و در نتیجه به هشت مقام اصلی قائل گردیده اند.

در اینجا اشاره بسیار کوتاهی به این مقامات و بعضی فروعات آن خواهیم نمود.

مقام یک طرح کلّی و الگویی است برای آفرینش نغمات و ملودی ها. اگر با یک نگاه کلی بنگریم می توانیم مفاهیم مقام، نغمه، لحن، آواز، دستگاه، گام و موارد مشابه آن را در یک تعریف کلی بگنجانیم، اگر چه در تعریف اصطلاحات برخی از این مفاهیم با دیگری تفاوت دارد. تمایز و تشخیص هر مقام نتیجه تغییر حالات و کیفیت های یک نغمه و ملودی و تفاوت هر مقام با مقام دیگر نتیجه اختلاف در تغییر مسافت ها و فواصلی است که بین درجات صوتی هر مقام نسبت به مقام دیگر وجود دارد.

تعریف تئوریک مقام :

در اصطلاح موسیقی به مجموعه اصواتی که بین یک نُت و تکرار آن (جواب) با ترتیب معیّن قرار دارد مقام گفته می شود.

تعریف لغوی و علمی نغمه :

نغمه در لغت، عبارت از صدایی موسیقایی است که خالی از کلام و حرف باشد.

در اصطلاح موسیقی، نغمه در این معانی به کار رفته است:

هر صدای موسیقایی (Sing)، ملودی (Melody)، در مقابل هارمونی (Harmony) [موسیقی چند صدایی]، مقام اصلی (Gamme)، مقام فرعی یا مشتقات یک مقام اصلی (گوشه) همچون نغمه شوری از مقام بیات، نغمه هزام از مقام سیکا و یا نغمه نکریز از مقام نهاوند.

مقامات و تعداد آنها

ـ مقام راست

ـ مقام بیات

ـ مقام صبا

ـ مقام سیکاه (سه گاه)

ـ مقام حجاز

ـ مقام نهاوند

ـ مقام عجم (ماهور ـ راست پنجگاه در موسیقی ایرانی و گام ماژور در موسیقی غربی)

ـ مقام کُرد

ـ مقام نوا

ـ مقام جهارکاه (چهارگاه)

در موسیقی مقامی عرب تعداد مقامات اصلی و فرعی (گوشه ها) بالغ بر سیصد است.

فروعات مقامات عربی :

ـ مقام راست

ـ مقام سوزناک

ـ مقام حجازکار

ـ مقام نهاوند

ـ مقام نکریز یا نی ریز

ـ مقام بیاتی

ـ مقام کرد

ـ مقام حسینی

ـ مقام شوری

ـ مقام عشّاق مصری

ـ مقام صبا

ـ مقام صبا زمزم

ـ مقام حجاز

ـ مقام شاهناز

ـ مقام سیکاه

ـ مقام هزام

ـ مقام چهارگاه

ـ مقام عجم عُشِیران

ـ مقام بُستنکار

ـ مقام عراق

مطالب دیگری هم هست>  سوره ی اسراء آیات ا الی 7 با صوت زیبای شحات انور

پاسخ دهید